मधेसीबारे आलेख

भारतीय सीमासंग जोडिएको मुलुकको दक्षिणी समथर भूभागको रुपमा रहेको मधेसका बासिन्दा आफ्नै भूमिमा आफ्नो पहिचानका लागि संघर्षरत छन् । भूगोल नेपालभित्रको तर त्यहा“का बासिन्दा ‘नेपाली होइनन’ भन्ने शंका गरिन्छ । तिनको राष्ट्रियता र पहिचानमाथि बारम्बार प्रश्न उठाइन्छ । सीमा क्षेत्रका बासिन्दा मधेसी पारिका बासिन्दाबाट ‘नेपाली’ र आफ्नै तिरकाबाट ‘भारतीय’ को परिचय पाउ“छन्, जुन मधेसीका लागि दुर्भाग्यपूर्ण अवस्था हो । आत्मसम्मान र आत्मपहिचान नपाएर सदियौंदेखि गुम्सिएको मधेस त्यसका लागि पछिल्लो एक दशममा तीनपटक आन्दोलित भएको छ । सयौंले ज्यान गुमाएका छन् । कैयौं अंगभंग भएका छन् । आन्दोलनहरुले मधेस र मधेसीको पहिचानलाई बलियो गरी स्थापित गराउन खोजेको छ । आन्दोलनकै परिणाम सरकारी नीति, नियम र कानुनमा मधेसीको पहिचानले ठाउ“ पाएको छ । तर मानिसहरुको नियत र व्यवहारमा भने अझै पाउनसकेको छैन । आफ्नो पहिचानको विषयमा आम मधेसीले कुनै न कुनै रुपमा अपमानको विष पिउनुपरेको छ । राजनीतिक र सामाजिक परिवर्तन संगसंगै मधेसीप्रतिको काठमाडौंको बुझाईमा परिवर्नत नभएको होइन । यद्यपि त्यो अझै पर्याप्त हुन सकेको छैन । मधेस र मधेसीको पहिचानबारे कान्तिपुरका संवाददाता राजेश मिश्रले ‘संघर्ष पहिचानको’ शिर्षकमा एउटा आलेखकै लेखेका छन् ।(Kantipur, 29 Asoj 2073,Page 6)