स्वस्थ्य मुटुका लागि शारीरिक क्रियाकलाप बढाऔं : उपराष्ट्रपति

सम्माननीय उपराष्ट्रपति रामसहाय प्रसाद यादवले विकसित मुलुकहरुमा मुटु रोगको प्रकोप बढ्दै गएको अवस्थामा पछिल्लो समय नेपाललगायतका विकासोन्मुख देशमा पनि यसको जोखिम बढेकोमा हामी सबै स्वस्थ्य मुटुका लागि शारीरिक क्रियाकलाप बढाउँदै स्वास्थ्यप्रति सचेत र सावधान हुन आवश्यक रहेको बताउनु भएको छ ।

ललितपुरमा ‘हर्ट टू हर्ट सेन्टर’ विश्व मुटु दिवस, २०८० को अवसरमा आयोजित जनचेतना तथा सम्मान कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै उहाँले उक्त कुरा बताउनु भएको हो । उहाँले ‘युज हर्ट फर इभ्री हर्ट’ (प्रत्येक मुटुका लागि मुटुको प्रयोग गरौं) भन्ने मूल नाराका साथ यो वर्ष हामीले विश्व मुटु दिवस मनाईरहेको जनाउँदै भन्नुभयो, ‘यो नाराको मुख्य उद्देश्य मानिसहरुलाई आफ्नो सोच र कार्यलाई मानवता, प्रकृति र स्वयंको प्रगतिमा उपयोग गर्ने अवसर प्रदान गर्नु रहेको छ । यसको माध्यमबाट मुटुजन्य रोग (ह्रदयघात) का कारण हुने ठूलो मृत्युदर रोक्न सकिन्छ ।’

उपराष्ट्रपति यादवले विभिन्न मुलुकहरुमा मुटु रोगको व्यवस्थापनको लागि जनचेतना, सहयोग, हेरचार सेवा र समर्थन फरक–फरक रहेका बताउँदै नेपालसहित गरीब र विकासशील देशहरुमा मुटुको हेरचारका लागि आवश्यक पर्ने जागरुकता र जनचेतना कार्यक्रम तथा सेवा–सुविधाहरुमा जनसाधारणको अझै पनि प्रयाप्त पहूँच नभएको उल्लेख गर्नुभयो । ‘यी देशहरुमा ७५ प्रतिशत मृत्यु मुटु रोगकै कारण हुने गर्दछ, जसलाई जनचेतना कार्यक्रमको आयोजना र यसमा धेरै भन्दा धेरैलाई सहभागी गराएर सुधार गर्न सकिन्छ ’ उहाँले भन्नुभयो, ‘ह्रदयघातको प्रमुख कारणहरु मध्ये वायु प्रदुषण पनि एक हो । हरेक वर्ष २५ प्रतिशत मानिस यसका कारण ह्रदयघात भई मृत्युवरण गर्ने गरेका छन् । त्यसैले, वायु प्रदुषणसंग लड्न हामी सबैले स्वस्थ प्रकृति र स्वच्छ वातावरणका लागि आ–आफ्नो तर्फ र स्तरबाट योगदान गर्न सक्नु पर्दछ । ’

उपराष्ट्रपति यादवले तनाव र खराब जीवनशैली ह्रदयघातको जोखिमपूर्ण कारक हुन, जसलाई नियमित व्यायाम, व्यवस्थित दिनचर्या, राम्रो निद्रा र असल बानी तथा जीवनशैलीबाट न्युनीकरण गर्न सकिने बताउनु भयो । ‘हामीले आफ्नो मुटु स्वस्थ राख्न अप्नाइने रोकथामका उपायहरु ‘बडी मास इन्डेक्स’ लाई नियन्त्रणमा राख्ने, उच्च रक्तचाप र कोलेस्ट्रोलको उच्च स्तर (हाइपरलिपिडेमिया) मा नियमित नजर राख्दै अतिरिक्त सोडियमको खपत सीमित गर्न सक्नु पर्दछ’ उहाँले भन्नुभयो, ‘गतिहीन जीवनशैली परित्याग गर्दै शारीरिक क्रियाकलापमा संलग्न हुन पनि जरुरी छ । परामर्श र सचेतना कार्यक्रम मार्फत् मुटुको स्वास्थ्य अनुगमन गर्ने, स्वस्थ एवम् सन्तुलित आहार लिने, ‘ट्रान्स फ्याट’ एवम् ‘जंक फूड्स’ बाट टाढा रहने, धुम्रपान तथा मद्यपानको सेवन नगर्ने, तनाव व्यवस्थापन गर्ने तथा गुणस्तरीय निद्राका लागि प्रयाप्त अभ्यास गर्न पनि अति आवश्यक छ ।’

उहाँले जोखिम न्युनिकरणका लागि मुटु रोगसम्बन्धी निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर, बुकलेट, पम्प्लेट तथा सञ्चार माध्याबाट आमजनताको जनचेतना अभिवृद्धि, मुटु रोग विशेषज्ञहरुको विभिन्न तहमा छलफल, गोष्ठी तथा सेमिनार सञ्चालनलगायत नयाँ रणनीतिका साथ अघि बढ्नुमा जोड दिनुभयो । उपराष्ट्रपति यादवले विश्व मुटु दिवसका अवसरमा सम्पूर्ण नेपालीको स्वस्थ्य मुटु र सु–स्वास्थ्यको कामना गदै संस्थाबाट कार्यक्रममा सम्मानीत हुने व्यक्तित्वहरुलाई बधाई दिँदै उहाँहरुको सुख, शान्ति, सुदीर्घ र सुस्वास्थ्यको कामना समेत गर्नु भएको थियो ।

News Links ::

https://accuratekhabar.com/?p=44500

https://sunaulonepal.com/content/262743/

https://newspolar.com/archives/203152

https://www.osnepal.com/456525

https://www.swasthyadarpannews.com/news/14605

https://nepalmarga.com/news/detail/39603/

https://www.nepaljapan.com/09/30/586715/