बालअधिकारको संरक्षण र प्रवर्द्र्धनमा दत्तचित्त भएर लाग्नुपर्नेमा उपराष्ट्रपतिको जोड

उपराष्ट्रपति रामसहाय प्रसाद यादवले राष्ट्रिय बाल दिवसको उपलक्ष्यमा दिनुभएको शुभकामना सन्देशको पूर्णपाठ –

नेपालले संयुक्त राष्ट्र संघीय बालअधिकारसम्बन्धी महासन्धिलाई अनुमोदन गरेको दिनको स्मरण गर्दै मनाइने राष्ट्रिय बाल दिवस–२०८० को अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा रहनु भएका सम्पूर्ण नेपाली बालबालिकामा हार्दिक बधाई तथा शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।

सन् १९९० सेप्टेम्बर १४ मा नेपालले बालअधिकार सम्बन्धी महासन्धिलाई अनुमोदन गरेको हो । हरेक वर्षको भदौं २९ गते बालबालिकाको विशेष दिनको रुपमा आत्मसात गरी मनाइने यो दिवस बाल अधिकारको क्षेत्रमा नेपालले जनाएको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धता पुरा गर्न थप अठोट लिने अवसर पनि हो । हरेक वर्ष विभिन्न नारासहित महत्वपूर्ण सन्देश दिने र बाल अधिकारको सान्दर्भिकता र उपादेयिताबारे सु–सुचित गराई बाल अधिकार संरक्षणका लागि यसले महत्पूर्ण भूमिका निर्वाह गर्न सक्ने विश्वास लिएको छु । यो दिवसको यस वर्षको मूल नारा ‘बालबालिकामा लगानी: सुनिश्चित भविष्यको थालनी’ रहेकोमा यसको कार्यान्वयनमा हामी सबै प्रतिबद्ध भई अघि बढ्नु पर्दछ । तर, यो नारा र औपचारिकतामा मात्र सीमित नभई त्यसको कार्यान्वयनमा जोड दिन आवश्यक छ ।

संविधानमा भएको व्यवस्था अनुरुप बालबालिकाको शिक्षा, स्वास्थ्य, खेलकूद, मनोरञ्जन तथा व्यक्तित्व विकासका योजनाहरु अनिवार्य रुपमा तर्जूमा गरी लागु गर्नु पर्दछ । खासगरी, स्थानीय तहमा बाल क्लब तथा किशोर–किशोरी समूहका सृजनात्मक एवं व्यक्तित्व विकासका कार्यहरुलाई प्राथमिकतामा राख्नु पर्दछ । उनीहरुका लागि प्राविधिक शिक्षा तथा सीपमूलक प्रशिक्षणहरुको आयोजना गर्नु पर्दछ । बालश्रम, बालगृहमा अनधिकृत सिफारिस, बाल हिंसा तथा दुव्र्यवहार गर्ने र बालविवाहलाई संरक्षण र समर्थन गर्ने जस्ता गलत कार्यहरु समाजबाट निषेध गर्नु पर्दछ ।

सबै स्थानीय तहमा बालकोषको स्थापना गरी नेपाल सरकारले तय गरेका कार्यहरु सामाजिकरण सेवा, जोखिममा परेका बालबालिकालाई आपतकालीन राहत सेवा, स्वास्थ्य उपचार सहायता आदिमा जोड दिँदै बालअधिकारको संरक्षण र प्रवद्र्धनमा सबै दत्तचित्त भएर लाग्नु पर्दछ । यसमा जनप्रतिनिधिहरुको महत्वपूर्ण भूमिका रहेकाले उहाँहरुले यसका लागि बालमैत्री कार्यक्रमहरुको संचालन गर्न आवश्यक छ । बाल संरक्षण घटना व्यवस्थापन कार्यमा स्वास्थ्यकर्मीहरुको भूमिका पनि त्यतिकै महत्वपूर्ण छ । बालबालिकाको उपचारको लागि आएका अभिभावक र बालबालिकालाई स्वास्थ्य सम्बन्धी परामर्श सेवा उपलब्ध गराउने, बालबालिकालाई बालमैत्री रुपमा उपचार र स्वास्थ्य परिक्षण आदिका लागि सहजीकरण गर्न स्वास्थ्यकर्मीहरु सदैव अग्रसर हुनुपर्दछ ।

बाल अधिकारको संरक्षणमा शिक्षकहरुको दायित्व, कर्तत्व र जिम्मेवारी पनि महत्वपूर्ण हुन्छ । किनभने विद्यालय तहमा सबैभन्दा बढी बालबालिकाहरु शिक्षककै रेखदेखमा शिक्षण सिकाई क्रियाकलामा सहभागि हुने गर्दछ । शिक्षकहरुले खासगरी विद्यालय बाहिर रहेका बालबालिकालाई विद्यालयमा ल्याउन आवश्यक पहल गर्ने, विद्यालयमा भय तथा हिंसा रहित सिकाइका उपायहरु अवलम्बन गरी शिक्षण सिकाई गर्ने, विद्यालयमा बाल सहभागिता प्रवर्धन, बालक्लब गठन लगायत विभिन्न सिर्जनात्मक क्रियाकलापमहरुमा बालबालिकाको सहभागिताका लागि सहजीकरण गर्ने जस्ता कार्यहरु गर्न सक्नु पर्दछ ।

अन्तमा, आजका बालबालिका नै भविष्यका कर्णधार भएकाले बालबालिकालाई नेपालको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक संविधानले व्यवस्था गरेको उनीहरुको हक, अधिकार प्रत्याभूत हुने गरी कार्य गर्न हामी सबै अझ बढी सचेत हुँदै सक्रिय हुन जरुरी छ । बालबालिकाहरुमाथि हुने कुनैपनि हिंसा र दुव्र्यहारहरु रोक्ने कार्य सबैको दायित्व, जिम्मेवारी र कर्तव्य भएको बोध गराउन राष्ट्रिय बाल दिवसले उत्प्रेरणाको काम गर्नेछ भन्ने विश्वासका साथ फेरी पनि यो अवसरमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।

योसंग सम्बन्धित समाचारहरुका लिंकहरु :-

https://nepalpatra.com/message/281562/

https://onlineradionepal.gov.np/2023/09/15/426278.html

https://nepaltvonline.com/2023/09/79346/

https://www.newsabhiyan.com/news-details.php?nid=306811

https://www.dainiknepal.com/2023/09/649462.html

https://mainbatti.com/892323/

https://www.sunakharinews.com/182276/

https://nepalpatra.com/message/281562/

https://www.halkarosamachar.com/archives/123798

https://www.gothalokhabar.com/news/detail/111924/

https://khabarpost.com/2023/09/49790/

https://www.eknepal.com/news/details?id=69623370

https://onlineradionepal.gov.np/2023/09/15/426278.html

https://nawasancharonline.com/2023/09/67109/

https://www.ratopati.com/story/384838