जुत्ता पसले (#नेपाली_लघुकथा)

कीर्तिपुरको एउटा जुत्ता बनाउने पसलका साहुलाई सोधें - 'पार्टी वेयर सूज छ ?'

साहू : ''छ '

(मैले लगाएको स्पोर्ट सूज र मेरो अनुहार हेरेपछि) तिनले सोध्यो, ' कसका लागि हो ?'

म : 'बुवाको लागि हो । '

तिनले स्टोरबाट पुराना मोडेलका जुत्ताहरू निकाल्दै भन्यो,'

'बुढापाकाका लागि यिनै जुत्ताहरू अहिले चलनचल्तीमा छन् ।'

म: 'यी त पुराना मोडेल पो हुन्, नयाँ मोडेलहरू देखाउँनुस् न।'

साहु :(मेरो अनुहार हेर्दै), कहाँको पार्टीमा लगाउने ?'

म : 'बुझिनँ , साहूले के भन्नु भएको ?'

साहू : 'मैले भनेको यतैको पार्टीमा लगाउने हो या मधेशतिरको पार्टीमा लगाउने जुत्ता तपाईंलाई चाहिएको हो ?'

यो भनाईपछि एकछिन म अलमलिएँ ...! भने,' भूगोल अनुसार जुत्ता पनि हुने रै'छ, हो ?'

 साहू: 'हो त नि ।'

 म :'ए..ए..! त्यसो भए दुवै ठाउँमा लगाउन मिल्ने जुत्ता चाहियो ।'

साहू: 'कुन पोशाकका लागि: कोट,धोती-कुर्ता या पाइजामा कुर्ताका लागि ?'

म : (फेरी अलमलिदै), सबैमा फिट हुने जुत्ता साहूजी ।'

साहूले चुच्चो न चुच्चो कालो हिल जुत्ता र जालिदार लेदर स्याण्डल दुवै एकै चोटी मेरो अगाडि प्रर्दशनमा राख्यो । 

म : 'बुढापाकाका लागि चुच्चो हिल त मिल्दैन हौ, लगाउँदा लड्न सक्छन् ।'

साहू: 'यहाँ चल्ने यस्तै हो । त्यसो भए लेदर स्याण्डल नै लिनुस्-सबै  पोशाक, सबै ठाउँको पार्टीमा लगाउन मिल्छ ।' यति भन्दै तिनले स्याण्डलको विशेषता एउटा मौसमविद्, जलवायूविद्, भूगोलविद् जस्तै व्याख्या गर्न थाल्यो । 

म केही छिन मौन बस्दै भने, 'म जुत्ता लिन आएको हूँ, लेडर स्याण्डल हैन ।'

साहू अझै भन्दै थिए,'मिलाएर दिन्छु लानु न ।'

म जुरूक्क उठें अनि सोधें, 'वरपर अरू पसल होला नि ?...'

यति के भनेको थिएँ,अब तिनी आर्थिक विश्लेषकको भूमिकामा पो पुगेछ । आर्थिक मन्दी, बजार-व्यापार स्खलनको अन्तहिन व्याख्यान दिन थाले छन् ।

म तिनलाई बिचैमा रोक्दै भने, '....जे होस् यो मन्दी अवस्थामा पनि तपाईंले पुर्खौली पेशालाई टेको दिनु भएकोमा खुशी लाग्यो ।' मैले शुभकामना भन्न नपाउँदै तिनी एकाएक जंगिदै भने,' कुन र कसको पुर्खौली पेशा... ? के भन्नु भा'को.... ? म प्योर क्षेत्रीको छोरा हूँ । साथीभाईको संगतले जुत्ता बनाउन तिर लाग्या हूँ । तपाईंले सोचे जस्तो जातको म होइन, बुझ्नु भयो ....?' 

साहूको शृंखलाबद्ध शब्दबाणबाट आजित  म उम्किने बहाना खोजिरहेकै बेला तिनले भनेछन्, 'तपाईंलाई आफ्नो कुनै उत्पादन बेच्दिन ....!' 

जुत्ता किन्न गएको म, एक जना व्यापारीबाट थरी-थरीको विश्लेषण, आक्रोस, कुन्ठा  सुनेर घर फर्कें ।

'अमूक जातिसंग 'जोडिएको' कर्म, काम, पेशा, व्यवसाय अन्य जातिकाले गर्दा वा गरेमा के तिनले पनि जुत्ता बनाउने र बेच्ने यी साहू जस्तै आक्रोश र कुण्ठा पालेका होलान ?' 'के मन्दी बजारका व्यापारीहरू ग्राहक/उपभोक्त्तासंग यसरी नै पेश हुन्छन् ?' जिज्ञासा राखें !

#दिनेश_यादव

काठमाण्डौ (नेपाल)

२०८०फागुन २० आइतबार ।