१.आफूलाई तराई–मधेसका विश्लेषक/लेखक भन्नेहरू भाँसिएका छन् । उनीहरू मधेस केन्द्रित दलका नेतृत्वहरूलाई निषेध गर्दै छन र अमूक समूहको पछाडि दौड लगाउनमा जुटेका छन् । ‘असंगठित’ झुण्डलाई ‘प्रोभोक’ गर्नमा तल्लिन देखिएका छन् । अरुको ‘स्पोन्सर’ मा तथानाम लेखिरहेका छन् । एक जना तराईका विश्लेषकले जुलाई २० मा यस्तो ट्वीट गरेछन–‘अधिकारका लागि जनताले आन्दोलन गर्छन, सत्ताका लागि नेताहरु निर्वाचन लड्छन , आन्दोलन भावनात्मक हुन्छ, निर्वाचन रणनैतिक हुन्छ’
टिप्पणी ः जनताले आन्दोलन गर्छन्, सतप्रतिशत सही हो । तर नेतृत्व विनाको आन्दोलन संधै झुण्ड, हुलका रुपमा खहरे खोलाको भेल जस्तै हुन्छ । खासगरि असंगठित र सचेत नभएका जनताबाट हुने आन्दोलन लक्ष्यमा पुग्न सक्तैन । पुगेपनि त्यो अल्पकालिन मात्र हुन्छ, दीर्घकालिन कदापी हुन सक्तैन । भन्नका लागि त भनिन्छ, जनआन्दोलन । तर जनता संधै ‘पछुवा’ मात्रै हुन्छन् । जहाँसम्म ‘भावनात्मक आन्दोलन’ को प्रश्न छ, त्यो पनि लक्ष्य र गन्तव्यमा पुग्ने कुनै ‘संजीवन बुट्टी’ हुँदैन । त्यसैले भावनात्मक लडाई वा संर्घष वा आन्दोलनमा क्षति बढी हुन्छ, प्राप्ति अत्यन्तै न्यून । त्यो जेहादीमा जंगमा परिणत बाहेक केही हुनै सक्तैन । पछिल्लो समय बोको हराम र आईएसको लडाईलाई धेरैले भावनात्मकको संज्ञा दिएका छन् , बढी जनधनको क्षति त्यसैको परिणाम हो । कथोकथाचित त्यो जंगबाट केही प्राप्ति भएपनि त्यो ‘सस्टेनेबल’ हुँदैन, । अतः सिद्धान्त र विचार बाटै अधिकारको लडाई सम्भव छ, हुन्छ । तर, आफूलाई बिचार प्रवाह गर्ने भन्नेबाटै त्यस्तो आउनु जनमैत्री होइन, कसाईको तलबारमैत्री मात्रै हुन्छ । चेतना भया ।
२. एउटा अखबारमा एकै दिन दुईटा सामग्रीहरु आएका छन् । त्यसमा एकजना मधेसी विश्लेषकको भनाई अगाडि यो वाक्य पढ्न पाइयो – (क)...........मधेसमा क्रियाशील सामाजिक कार्यकर्ताका अनुसार असन्तुष्ट चार मधेसी दलले मस्यौदामा यत्तिको प्रतिरोध होला भन्ने कल्पनै गरेका थिएनन । किनकि जनमत संकलन अवरोध असफल पार्न लाग्नेमा ती दलका कार्यकताभन्दा बढी संख्या राजनीतिक दलमा संलग्न हुँदै नभएका युवा देखिए......।
(ख).....मस्यौदाको विरोधमा यतिखेर स्थान विशेषमा स्वस्फुर्त संगठित युवाहरु देखिएका छन् । यिनीहरुले बासी नेतत्वलाई स्वीकार गर्न चाहिरहेका छैनन् ।..............
टिप्पणी ः यी दुई प्रतिक्रियाले धेरै सन्देश एकै पटक दिन खोजेको छ । ती मध्ये एउटा हो अहिलेको मधेसकेन्द्रित दलका नेताहरुलाई बाइपास गरेर अगाडि बढ्नु । दलका नेताहरुले विगतमा गरेका गल्तिहरुलाई सच्चाउने मौका दिएर भद्र विरोध गर्ने या युवाहरुलाई भड्काएर उशृंखता प्रदर्शन गर्न उत्प्रेरित गर्ने । युवाहरुमा शक्ति हुन्छ, उनीहरुले चाहेमा परिवतन असम्भव छैन । तर बिना नेतृत्वको अधिकारको लडाई पनि त सम्भव छैन, होइन र ?
निष्कर्ष ः अधिकार स्थापित गर्ने बेला भडकाने अभिव्यक्ति दिएर कसैको हित हुँदैन ।
टिप्पणी ः जनताले आन्दोलन गर्छन्, सतप्रतिशत सही हो । तर नेतृत्व विनाको आन्दोलन संधै झुण्ड, हुलका रुपमा खहरे खोलाको भेल जस्तै हुन्छ । खासगरि असंगठित र सचेत नभएका जनताबाट हुने आन्दोलन लक्ष्यमा पुग्न सक्तैन । पुगेपनि त्यो अल्पकालिन मात्र हुन्छ, दीर्घकालिन कदापी हुन सक्तैन । भन्नका लागि त भनिन्छ, जनआन्दोलन । तर जनता संधै ‘पछुवा’ मात्रै हुन्छन् । जहाँसम्म ‘भावनात्मक आन्दोलन’ को प्रश्न छ, त्यो पनि लक्ष्य र गन्तव्यमा पुग्ने कुनै ‘संजीवन बुट्टी’ हुँदैन । त्यसैले भावनात्मक लडाई वा संर्घष वा आन्दोलनमा क्षति बढी हुन्छ, प्राप्ति अत्यन्तै न्यून । त्यो जेहादीमा जंगमा परिणत बाहेक केही हुनै सक्तैन । पछिल्लो समय बोको हराम र आईएसको लडाईलाई धेरैले भावनात्मकको संज्ञा दिएका छन् , बढी जनधनको क्षति त्यसैको परिणाम हो । कथोकथाचित त्यो जंगबाट केही प्राप्ति भएपनि त्यो ‘सस्टेनेबल’ हुँदैन, । अतः सिद्धान्त र विचार बाटै अधिकारको लडाई सम्भव छ, हुन्छ । तर, आफूलाई बिचार प्रवाह गर्ने भन्नेबाटै त्यस्तो आउनु जनमैत्री होइन, कसाईको तलबारमैत्री मात्रै हुन्छ । चेतना भया ।
२. एउटा अखबारमा एकै दिन दुईटा सामग्रीहरु आएका छन् । त्यसमा एकजना मधेसी विश्लेषकको भनाई अगाडि यो वाक्य पढ्न पाइयो – (क)...........मधेसमा क्रियाशील सामाजिक कार्यकर्ताका अनुसार असन्तुष्ट चार मधेसी दलले मस्यौदामा यत्तिको प्रतिरोध होला भन्ने कल्पनै गरेका थिएनन । किनकि जनमत संकलन अवरोध असफल पार्न लाग्नेमा ती दलका कार्यकताभन्दा बढी संख्या राजनीतिक दलमा संलग्न हुँदै नभएका युवा देखिए......।
(ख).....मस्यौदाको विरोधमा यतिखेर स्थान विशेषमा स्वस्फुर्त संगठित युवाहरु देखिएका छन् । यिनीहरुले बासी नेतत्वलाई स्वीकार गर्न चाहिरहेका छैनन् ।..............
टिप्पणी ः यी दुई प्रतिक्रियाले धेरै सन्देश एकै पटक दिन खोजेको छ । ती मध्ये एउटा हो अहिलेको मधेसकेन्द्रित दलका नेताहरुलाई बाइपास गरेर अगाडि बढ्नु । दलका नेताहरुले विगतमा गरेका गल्तिहरुलाई सच्चाउने मौका दिएर भद्र विरोध गर्ने या युवाहरुलाई भड्काएर उशृंखता प्रदर्शन गर्न उत्प्रेरित गर्ने । युवाहरुमा शक्ति हुन्छ, उनीहरुले चाहेमा परिवतन असम्भव छैन । तर बिना नेतृत्वको अधिकारको लडाई पनि त सम्भव छैन, होइन र ?
निष्कर्ष ः अधिकार स्थापित गर्ने बेला भडकाने अभिव्यक्ति दिएर कसैको हित हुँदैन ।
No comments:
Post a Comment