उपराष्ट्रपति रामसहाय प्रसाद यादवले बाघ संरक्षणका चुनौतीहरु एकजुट भई सामना गर्दै अघि बढ्न सके मात्र अन्तर्राष्ट्रिय बाघ दिवसको मुल उद्देश्य प्राप्त गर्न सकिने बताउनु भएको छ । उहाँले अन्तर्राष्ट्रिय बाघ दिवसका अवसरमा दिनुभएको सन्देशको पूर्ण अंश :
संसारकै सुन्दर, अद्भूत र पारिस्थितिक रुपमा महत्वपूर्ण वन्यजन्तुमध्ये एक रहेको बाघको संख्या २० औं शताब्दीको शुरुबाट ९५ प्रतिशतले घटेकोमा चिन्तित सिंगो विश्व समुदाय पछिल्ला वर्षहरुमा संरक्षणमा विशेष जोड दिँदै आएको छ ।
सन् २०१० मा रुसको सेन्ट पिटर्सबर्गमा सम्पन्न बाघ सम्मेलनले बाघहरुको भविष्य सुरक्षित गर्र्ने उद्देश्यले हरेक वर्षको जुलाई २९ लाई ‘अन्तर्राष्ट्रिय बाघ दिवस’ का रुपमा मनाउने घोषणासंगै प्रतिबद्धता व्यक्त गर्यो । बाघको संरक्षणमा बढावा दिने, सहयोग पुर्याउने र बाघको संख्यामा वृद्धि गर्ने उद्देश्य पनि यो दिवसको हो । यो उद्देश्यमा केही हदसम्म सफलता हासिल भएको छ ।
खासगरी, पछिल्ला वर्षहरुमा सरकार, स्थानीय समुदाय, संघसंस्था र सरोकारवालाहरुको महत्वपूर्ण समर्थन र प्रतिबद्धताले यसमा सहयोग पुगेको छ । हामीले यो क्षेत्रमा अझै थुप्रै काम गर्न बाँकी छ । यो दिवसले बाघलगायतका लोपोन्मुख वन्यजन्तुहरुको प्रभावकारी संरक्षणका लागि सबैलाई थप सचेत र उत्प्रेरित गराउने विश्वास लिएको छु ।
बाघ नेपालको संरक्षित स्तनधारी वन्यजन्तु, संकटापन्न वन्यजन्तु तथा वनस्पतिको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार नियन्त्रण महासन्धिको अनुसूची १ र विश्व संरक्षण संघको खतरामा परेको वन्यजन्तुको सूचीमा संकटापन्न प्रजातिको रुपमा सूचीकृत छ । नेपालको राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण ऐन, २०२९ ले बाघलाई संरक्षित प्रजातिको सूचीमा समावेश गरी यसको संरक्षणलाई विशेष महत्व दिएको छ ।
नेपालमा बाघको संख्यामा वृद्धि भएको तथ्याङ्कहरुले देखाएको छ । यहाँ घाँसे मैदान, पानी, आहार र वासस्थानको उचित व्यवस्थापनसंगै केही हदसम्म चोरी सिकारी नियन्त्रणका कारण पछिल्ला वर्षहरुमा बाघको संख्यामा निरन्तर वृद्धि हुनु सकारात्मक छ । तर, यसका चुनौतिहरु अझै विद्यमान छन् । खासगरी, अवैध वन्यजन्तुको व्यापार, मानव–वन्यजन्तु द्वन्द्व, बासस्थानको क्षति र खण्डीकरण तथा जलवायु परिवर्तनलाई पूर्ण नियन्त्रण वा न्युनिकरण गर्न आवश्यक छ । बाघको सुरक्षा र संरक्षणबाट थुप्रै लाभ लिन सकिन्छ । बाघ संरक्षित क्षेत्रहरुमा पर्यापर्यटन विकास गरी त्यसबाट प्रचुर लाभ लिन सकिन्छ । साथै, स्थानीय समुदायमा उक्त लाभको समुचित वितरण गर्दै आपसी तथा सीमापार समन्वयनलाई थप प्रभावकारी बनाउनु पर्दछ ।
अन्त्यमा, बाघको संरक्षणमा विद्यमान विभिन्न चुनौतिहरुको एकजुट भई सामना गर्दै अघि बढ्न सके मात्र अन्तर्राष्ट्रिय बाघ दिवसको मुल उद्देश्य प्राप्त गर्न सकिन्छ । यो दिवसले बाघ संरक्षणको महत्वपूर्ण अभिभारालाई दत्तचित्त र सक्रियताका साथ पूरा गर्न सबैलाई उत्प्रेरित गर्न सकोस् भन्ने शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।
No comments:
Post a Comment