Sunday, 10 January 2021
पत्रकारिताको भाषा सम्पादनमा मैले सिकेको पाठ
करेन्ट लागेर दुई हात्तीको मृत्यु ??..यो आजको गोरखापत्रमा छापिएको छ । समाचारमा चौपायाको ‘मृत्यु’ लेखिन्न, ‘मरे’ लेख्नुपर्छ भनेर भाषाशास्त्रीहरुले सिकाएका थिए । अहिले त ‘बाघको मृत्यु’, ‘गाईको मृत्यु’, ‘हात्तीको मृत्यु’ भनेरै लेखिन थाल्या’छन् । दशकअघि पहाडी जिल्लाका एकजना संवाददाताले ‘अज्ञात रोगले दर्जन चौपायाको मृत्यु’ भनेर लेखेका रहेछन् । उक्त समाचार सम्पादनका क्रममा एक पटक झुक्किर ‘मृत्यु’ नै छापिएर आएपछि संगै समाचार कक्षमा काम गर्ने एक सहकर्मी/भाषाशास्त्रीले झण्डै मेरो सातो नै लिएका थिए । तिनले भनेका थिए, ‘सम्पादनमा गम्भिरता देखाउनुस्, चौपायाको मृत्यु हुन्न भनेर थाहा छैन ?’ मैले जबाफ फर्काएको थिएँ, ‘बाई मिस्टेकली त्यस्तो हुन गयो ।’ त्यसपछि तिनले मेरो कंचट तात्ने गरी भनेका थिए, ‘ तराई–मधेसका साथीहरुको नेपाली भाषा नै कमजोर हुन्छ, त्यही भएर यो त्रुटि भएको प्रमाणित भयो.. ।’ म केही बेर मौन बसें अनि भने, ‘मातृभाषा नेपाली हुनेले उत्तैबाट त्यस्तै पठाएछन् त ? झुक्किएर गयो, के गर्ने ?’ जबाफ आयो, ‘भाषा सम्पादनमा झुक्कियो भनेर कहाँ छुट पाईन्छ ?’ मैले भने, ‘ नेपाली मातृभाषीले त गल्ती गर्दा रहेछन्, म परें ‘अनेपाली’ मातृभाषी, मेरो मातृभाषा मैथिली, स्कूले शिक्षाको माध्यम नेपाली, उच्च शिक्षाको माध्यम अंग्रेजी.....। तर तपाईले जुन मानसिकता मविरुद्ध प्रदर्शन गर्नुभयो, त्यसबाट मेरो चित्त दुख्यो ...। ’ त्यसयता १५ वर्ष भन्दा बढी भयो, तिनलाई मैले आफ्नो भाषा सम्पादनमा प्रश्न चिन्ह खडा गर्ने मौका नै दिएको छैन । बरु तिनले थुप्रैपटक त्रुटिहरु दोहराएका छन् , ती सबै मसंग संग्रहित छन् । नेपाली पत्रकारितामा तिनी जस्ता मानसिकता भएकाहरु अझैपनि धेरै छन् जसले मधेसीहरुको ‘नेपाली भाषा राम्रो हुन्न’ भन्ने पूर्वाग्राही सोच राख्छन् । कुनै व्यक्ति/समुदाय/वर्ग विशेषसंग आग्रह/पूर्वाग्रह राख्नेहरुको खै के पो उपचार छ र ?....आज पुस २६ मा गोरखापत्रको पृष्ठ १२ मा छापिएको ‘...हात्तीको मृत्यु’ समाचारले मलाई विगत सम्झाई दिएको छ । अनि भन्न मन लागेको छ– के बाघ माता दुर्गा, गाई माता लक्ष्मी र हात्तीलाई भगवान गणेश मानिने भएर यस्तो लेखिन थाल्या हो ? या मलाई गलत सिकाए या मैले गलत बुझें ?
Subscribe to:
Post Comments (Atom)
No comments:
Post a Comment