Kathmandu Drone Shots by Sushant Yadav #Drone #Shots #Kathmandu_Valley

महँगो विवाह

दिनेश यादव

-

एसियाकै सबैभन्दा धनाढयमध्येका एक रहेका मुकेश अम्बानीकी छोरी ईशाको बिहे 2018 डिसेम्बर 12 मा भएको थियो । मुम्बईस्थित अत्यन्तै महँगो र अलिसान २७ तले एन्टिलियाका भवनमा २७ वर्षीया ईशाका आफ्ना बाल्यकालका साथी ३३ वर्षीय आनन्द पिरामलसँग प्रणयसूत्रमा बाँधिएकी थिइन । आनन्द भारतकै अर्का प्रमुख व्यापारिक घारानाका सदस्य तथा घरजग्गा व्यवसायी हुन् ।

विलासी होटल, चार्टर उडान, महँगा भोजन र मनोरञ्जनमा भएका खर्च यो विवाहका विशेषता थियो । यो विवाहमा भएको खर्च कल्पना बाहिर छ । खर्चबारे धेरै अनुमान गरिए । आधिकारिक खर्च अझै सार्वजनिक गरिएन । ‘ब्लुम बर्ग’ ले यो विवाह समारोहमा ११ अर्ब ५० करोड ८० लाख रुपैयाँ खर्च भएको आकलन गरेको थियो  । परिवारका निकट सदस्यले उक्त अनुमानित रकमप्रति अहमति जनाएको ‘न्युयोर्क टाइम्स’ ले जनाएको थियो  । अखबारको अनलाइन संस्करणमा सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध खर्चको गणनाका आधारमा १ अर्ब ७२ करोड ६२ लाख रुपैयाँ (१५ मिलियन डलर) को बिल चुक्ता भइसकेको देखिन्छ ।

रकम जतिजुकै भए पनि यो विवाहलाई बेलायती राजकुमार हयारीपछिको सबैभन्दा महँगो भनेर चर्चा भए । ‘न्युयोर्क टाइम्स’ का अनुसार अमेरिकी अभिनेत्री मेघान मार्लेसँग हयारीको विवाह हुँदा ५ अर्ब २९ करोड ३६ लाख ८० हजार (४० मिलियन डलर) खर्च भएको थियो, जहाँ श्रमको लागत धेरै थियो । भारतीय धनाढय मुकेश अम्बानीको कुल अनुमानित सम्पत्ति ४२ अर्ब अमेरिकी डलर छ । तेल, दूरसञ्चार, रसायन, कपडा, प्रविधि र खाद्यमा रहेको अम्बानीको कारोबार हरेक भारतीयको जीवनलाई छोएकै छ । त्यसैले उनकी छोरी ईशाको बिहे सार्वजनिक विषय बन्नु स्वाभाविकै थियो । भारतमा विवाह समारोह धेरै दिन चल्ने परम्परा छ । उक्त अवधिमा एउटा धनाढयकी छोरीको बिहेको खर्च अत्यधिक हुनु स्वाभाविक थियो  । भारतीय अखबार ‘टाइम्स अफ इन्डिया’ का अनुसार विवाहपछि आनन्द र ईशा ४ सय ५२ करोड भारतीय रुपैयाँ मूल्य पर्ने आलिसान बंगलामा बस्ने उल्लेख गरेको थियो  । आनन्दका आमा–बुबा अजय र स्वाति पिरामलले छोरालाई ‘ओल्ड गुलिटा’ नामको उक्त महल उपहार दिएका हुन् । यहाँ महँगा मार्बलको प्रयोग गरिएको छ । पहिले यो भवन हिन्दुस्तान युनिलिभरको थियो, पिरामल ग्रुपले सन् २०१२ मा खरिद गरेको हो । पाँचतले यो भवन ५० वर्गफिटमा फैलिएको छ ।

उनीहरूको वैवाहिक समारोहस्थल २७ तले ‘एन्टिलिया’ लाई दुहली झैं सिँगारिएको थियो । ग्राउन्ड फ्लोरमा विवाहको मण्डप तयार पारिएको थियो । मुख्य ढोकालाई रातो रङको गुलाबले सजाइको थियो । ‘एन्टिलिया’ मा यो महिना मात्रै ७० लाख भारतीय रुपैयाँ बिजुलीको बिल आएको थियो । ६ लाख ३७ हजार २ सय ४० युनिट विद्युत् खपत भएको ‘हिन्दुस्तान टाइम्स’ ले जनाएको थियो । सजाबटका लागि गरिएको विद्युतीय सामग्रीको प्रयोगले धेरै विद्युत् खपत भएको थियो। समारोहमा सहभागी हुने विशिष्ट पाहुनाहरूका लागि प्रस्तुति दिन अमेरिकी पपस्टार बियोन्सेलाई बोलाइएको थियो । एउटा प्रस्तुतिका लागि सामान्यता उनको मूल्य करिब २० लाख डलर हो । भारतीय सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार बियोन्सेले १५ करोड भारतीय रुपैयाँभन्दा बढी लिएकी थिइन ।

बियोन्सेले ६० जना चर्चित डान्सरका साथ आफ्नो प्रस्तुति दिएकी थिइन् । त्यस्तै वैवाहिक समारोहमा हुने पूजाका लागि अत्यन्तै महँगा र राम्रो सेट, फ्लोटिङ स्टेज राखिएको थियो । बिहेभर बलिउडका ठूल्ठूला कलाकारले ब्याक ग्राउन्ड आर्टिस्ट्सका रूपमा प्रस्तुति दिएका थिए । डिसेम्बर १२ अघि राजस्थानको उदयपुरमा भएको ‘प्रि–वेडिङ’ कार्यक्रममा सहभागी हुने अतिथिहरूका लागि अर्बपति अम्बानीले करिब दुई सय वटा प्लेन चार्टर गरेका थिए, विलासी कार तथा उदयपुरको सबै पाँच तारे होटलहरू बुक गरेका थिए । भारतीय अखबारहरूका अनुसार १ सय ५० चार्टड र ४४ वटा नियमित उडानहरूबाट उदयपुरमा अतिथिहरूलाई ल्याइएको थियो । ‘सीएनएन’ का अनुसार गत शनिबार भारतको राजस्थानस्थित उदयपुरमा चार गुणा बढी उडानहरू भएका थिए । अतिथिको स्वागतमा विश्वकै महँगा कारणहरू प्रयोग गरिएको थियो । चार दिनसम्म त्यहाँ चलेको ‘प्रि–वेडिङ’ कार्यक्रममा अम्बानी परिवारले ५ हजार १ सय मानिसलाई चार दिनसम्म प्रतिदिन तीन पटक दरले खाना खुवाएका थिए । अम्बानी परिवारले त्यहाँ एउटा बजार पनि लगाएको थियो । जसमा १ सय ८ वटा परम्परागत भारतीय चित्र र स्थानीय कलाकारहरूको अन्य कलाहरू प्रदर्शन गरिएको थियो ।

अम्बानीले आफ्ना अतिथिहरूका लागि एप नै बनाएका थिए । वैवाहिक समारोहमा कुनै जानकारी लिन चाहनेहरूका लागि एपको व्यवस्था गरिएको थियो । यी गतिविधिहरूका कारण ईशा–आनन्दको विवाह समारोहलाई ‘रोयल इन्डियन वेडिङ’ नाम दिइएको छ । यति मात्रै होइन, अतिथिहरूलाई निम्तो दिनका लागि छापिएका कार्डहरू पनि महँगा थिए । भारतीय इतिहासकै सबैभन्दा महँगो यो विवाहका लागि छापिएको एउटा निमन्त्रणा कार्डको मूल्य करिब ३ लाख भारु रहेको भारतीय मिडियाहरूले उल्लेख गरेका छन् । दुवै परिवारले करिब ३ हजार कार्ड बाँडेका थिए । बिहेमा अधिकांश सामान विदेशबाट मगाइएको थियो । सजावटका लागि फूलदेखि लाइटसम्म आयात गरिएको थियो । ईशाले लगाएको लेहंगाको मूल्य २ करोड भारुको रहेको बताइएको छ । खाना पकाउनका लागि विदेशबाट सेफ मगाइएको थियो । बिहेमा सजावटका लागि लाखौं रुपैयाँ खर्च गरिएको थियो । हात पुछ्नका लागि प्रयोग हुने नेप्किनको मूल्य मात्रै पनि लाखौं रहेको थियो  । यसलाई वलिउडका चर्चित डिजाइनर मनीष मलहोत्राले बनाएका थिए । १४ डिसेम्बरमा जियो गार्डेनमा हुने रिसेप्सनमा परिवारमा सदस्य तथा मित्रहरूको सहभागिता रहयो । त्यस्तै १५ डिसेम्बरको अर्को रिसेप्सनमा दुवैले आफ्ना कर्मचारी र अफिसमा कार्यरत मानिसका लागि निर्धारण गरेका थिए ।

अमेरिकी अखबार ‘फोब्र्स’ का अनुसार यो वर्ष मुकेश अम्बानी विश्व धनाढयको सूचीमा ११ औं स्थानमा थिए । पत्रिकाले यो वर्ष मुकेशले हरेक दिन १८९ दशमलव ७ करोड भारु कमाएको जनाएको थियो । उनको कुल सम्पत्ति ४३ दशमलव ५ अर्ब अमेरिकी डलर थियो । उनको घर ‘एन्टिलिया’ संसारकै महँगोमध्ये एक हो । २ अर्ब अमेरिकी डलर खर्चेर यो महल बनाइएको हो । २७ तले यो महलमा तीन वटा हेलिप्याड, थिएटर, ९ वटा लिफ्ट, हजार वर्गफिटमा फैलिएको जिम, कयौं स्विमिङ पुल र करिब १ सय ६० गाडीहरूको वातानुकुलित पार्किङको सुविधा छ । यो घरको रेखदेख गर्नका लागि ६ सय कर्मचारी खटाइएको छ । ईशा र आनन्दको इन्गेजमेन्ट इटालीको लेक कोमोस्थित भिल्ला डिस्टेमा भएको थियो । त्यहाँ यो कार्यक्रम तीन दिनसम्म चलेको थियो । उक्त होटलका सबै कोठा अतिथिहरूका लागि बुक गरिएका थिए । होटलका एउटा कोठाको एक दिनको भाडा एक लाख भारु थियो । (न्युयोर्क टाइम्स/फोर्ब्स/ब्लुमबर्गमा प्रकाशित समाचारको आधारमा तयार पारिएको सामग्री)

https://ekantipur.com/business/2018/12/15/154484192300937960.html?author=1

मधेसका अल्पसंख्यक अमात जाति ‘अमात्य’ र ‘राई’ होइनन (The minority #Amat_castes of Madhes are not 'Amatya' and 'Rai')

काठमाडौं– तराई–मधेसमा वर्षौदेखि बसोबास गर्ने अल्पसंख्यक अमात जातिका अगुवाहरुले राज्यले पहिले नेपालको राष्ट्रिय जातिमा आफूहरुलाई वर्षौसम्म सुचिकृत गर्न अनाकानी गरेको र पछि जनसंख्या कम देखाउन बेइमानी गरेको बताएका छन् । उनीहरुले राष्ट्रिय जनगणना नेपालको एकीकृत राष्ट्रिय तथ्यांक प्रणालीको एक हिस्सा भएकाले यो जातिले आफ्नो तथ्यांक सहि र सत्य लेख्न सबैलाई आग्रह गरे । काठमाडौंस्थित ‘#अमात_फाउन्डेसन_नेपाल’ले मंगलबार राजधानीमा आयोजना गरेको विचारगोष्ठि, सम्मान तथा शुभकामना आदान प्रदान कार्यक्रममा अगुवाहरुले विगतमा यो जातिलाई ‘अमात’ को ठाउँमा ‘अमात्य’ र ‘राय’ को साटो ‘राई’ लेखिदिँदा सरकारी तथ्यांक मिथ्यांक बनेको आरोप समेत लगाए । नेपालको जनणना –०६८ मा यो जातिको जनसंख्या ३८ सय ३० मात्रै उल्लेख गरिएकोमा उनीहरुको आक्रोस थियो । नेपालमा आफूहरु दुई लाखको हाराहारीमा रहेको उनीहरुको दाबी छ । यो जाति २०६८ अघि मात्रै धेरै संघर्षपछि नेपालको राष्ट्रिय जातिमा सुचिकृत भएको जानकारी कार्यक्रममा दिइएको थियो । अमात जातिको प्रचलित थरहरु राय, मण्डल, राउत, अमातलगायतका हुन् । हाल जारी राष्ट्रिय जनगणनामा यो जातिको कोड ९९ रहेकोले थर जेसुकै भएपनि जातिमा ‘अमात’ लेख्न आग्रह गरिएको छ । कार्यक्रममा सम्मानित भएका डा. जयनारायण मण्डलले ३७ वर्षको सरकारी सेवामा पहिलो पटक सम्मान पाएको भन्दै आफ्नो समुदायको भन्दा कम जनसंख्या भएकाहरु नेपाल सरकारले व्यवस्था गरेको सेवासुविधा र आरक्षणको अवसर लिइरहेको तर आफूहरु त्यसबाट बञ्चित भएको बताए । सप्तरीका रामकुमार रायले भने, ‘राज्य हामीलाई दुई वटा धोका र बेइमानी गरेका छन् । हामी तराई–मधेसको जातिलाई पहाडका जनजाति अमात्य र राईमा सुचिकृत गरेर बेईमानी गरेको हो । ’ अमात जातिकै अर्का अगुवा गयाधरप्रसाद मण्डलले आफूहरु संगठीत भई ओबीसीको सहयोगमा नेपालको राष्ट्रिय जातिमा सुचिकृत भएको बताए । ‘अब सबै मिलेर यो जातको उत्थानमा अघि बढ्नु पर्छ ’ उनले भने ।

कार्यक्रममा पूर्वमन्त्री अनिस अन्सारी शुभकामना मन्तव्य दिंदै अल्पसंख्यमाथि राज्यले पटक–पटक बेइमानी गर्ने गरेकाले सचेत भई शैक्षिक र राजनीतिक रुपमा अगाडि बढ्न अमात समुदायका अगुवाहरुलाई आग्रह गरे । कीर्तिपुरस्थित अनुसन्धान निर्देशनालयका निर्देशक एवं भूगोलवेत्ता उमेशकुमार मण्डलले धानुक, कुर्मी, केवत र अमात एउटै सजातिय समूह रहेकाले संगठित भई पहिचानका लागि संघर्ष गर्नु पर्ने बताए । ‘शिक्षानै विकासको मेरुदण्ड र कुनैपनि जाति/समुदायलाई अघि बढ्ने औजार भएकाले यसमा अमात जातिको ध्यान केन्द्रित हुनुपर्छ ’ उनले भने । योजना आयोगका सदस्य एवं अर्थविद् उमाशंकर प्रसादले नेपालमा ८५ प्रतिशत जनसंख्यामाथि १५ प्रतिशत एकल जातिय समूहको हाली मुहाली भएकाले अन्य जाति/समुदायले हरेक क्षेत्रमा पिछडापनको भागिदारी बनेको बताए ।

‘मधेसको जनसंख्या ५० प्रतिशत भएपनि नेपालको कूल बजेटको १७ प्रतिशत मात्रै त्यहाँ छुट्टाइएको छ ’ उनले भने, ‘अझ कूल बजेटको २३ प्रतिशत मात्रै स्थानीय र प्रदेश सरकारलाई र बाँकी बजेट संघिय सरकारले मात्र खर्च गर्ने मानसिकताले मधेस क्षेत्रमा अपेक्षाकृत विकास हुन नसकेको हो । ’ उनले पनि अमात जातिकाले शिक्षामा जोड दिनु पर्ने सुझाब दिए । अमात फाउण्डेसन नेपालका अध्यक्ष रामकृपाल रायले तराई–मधेसको विभिन्न जातजातिसंग समन्वय गरी अघि बढ्ने उद्देश्यले यो संस्था दर्ता गरिएको बताए । उनले पनि शैक्षिक र राजनीतिक रुपमा सबै सचेत हुँदै अघि बढ्नु पर्ने जनाए । कार्यक्रममा विभिन्न क्षेत्रमा योगदान पुर्याउने सम्मान र उपस्थिति प्रमुख व्यक्तित्वहरुलाई लभअफ टोकन प्रदान गरिएको थियो । साथै कार्यक्रममा मैथिली, भोजपुरी र नेपाली गीतहरुमा नृत्य प्रस्तुत पनि गरिएको थियो ।